خطبه ۵۰ نهج البلاغه
سياسی ، تاريخی
(پس از پايان جنگ صفّين و ماجراى حكميّت در سال 38 هجرى در شهر كوفه ايراد فرمود).
وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ (عَلَيْهِالسَّلامُ)
از خطبه های آن حضرت است
در بیان فتنه
أسباب ظهور الفتن
عوامل پیدایش فتنه ها
«إِنَّمَا بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ أَهْوَاءٌ تُتَّبَعُ،»۱
ابتدای ظهور فتنه ها هواهایی است که پیروی می شود،
«وَ أَحْکَامٌ تُبْتَدَعُ،»۲
و احکامی که در چهره بدعت خودنمایی می کند،
«یُخَالَفُ فِيهَا کِتَابُ اللهِ،»۳
در این فتنه ها و احکام با کتاب خدا مخالفت می شود،
«وَ یَتَوَلَّی عَلَيْهَا رِجَالٌ رِجَالاً، عَلَى غَیْرِ دِینِ اللهِ.»۴
و مردانی مردان دیگر را بر غیر دین خدا یاری و پیروی مینمایند.
«فَلَوْ أَنَّ الْبَاطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ»۵
پس اگر باطل از مخلوط کردن با حق خالص میشد
«لَمْ یَخْفَ عَلَى الْمُرْتَادِینَ;»۶
راه بر حق جویان پوشیده نمیماند.
«وَ لَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْبَاطِلِ،»۷
و اگر حق در پوشش باطل پنهان نمیگشت
«انْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعَانِدِینَ.»۸
زبان دشمنان یاوه گو از آن قطع میگشت.
«وَ لكِنْ یُؤْخَذُ مِنْ هـذَا ضِغْثٌ، وَ مِنْ هذَا ضِغْثٌ، فَیُمْزَجَانِ!»۹
ولی پاره ای از حق و پاره ای از باطل فراهم شده و در هم آمیخته میشود!1
«فَهُنَالِكَ یَسْتَوْلِی الشَّیْطَانُ عَلَى أَوْلِیَائِهِ،»۱۰
در این وقت شیطان بر دوستانش مسلط می شود،
{{نهج:وَ یَنْجُو «الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللهِ الْحُسْنَی» [۱]۱۱
و آنان که لطف حق شاملشـان شـده نجـات می یابنـد.
۱. ↑ اشاره به آیه ۱۰۱ سوره انبیاء دارد.
(1). نقد تفكّر التقاطى، آنانكه مى خواهند مكاتب شرقى يا غربى را با آب و رنگ اسلامى جلوه گر سازند، زيرا هر مكتبى و هر واژه اى جايگاه خاصّ خودش را دارد.
بسم الله الرحمن الرحیم