خطبه ۴۹ نهج البلاغه
عقائدي
وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ (عَلَيْهِالسَّلامُ)
از خطبه هاى آن حضرت است
در توحید الهى
معرفة اللّه
«الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى بَطَنَ خَفیّاتِ الْأُمُورِ»۱
سپاس خداوندى را که به همه امور پنهانى داناست،
«وَ دَلَّتْ عَلَيْهِ اَعْلامُ الظُّهُورِ»۲
و نشانه هاى آشکار بر وجودش دلالت دارد
«وَ امْتَنَعَ عَلى عَیْنِ الْبَصیرِ»۳
و به دیده بینا درنیاید.
«فَلَا عَیْنُ مَنْ لَمْ یَرَهُ تُنْکِرُهُ»۴
چشمى که او را ندیده انکارش نمى کند
«وَ لَا قَلْبُ مَنْ اَثْبَتَهُ یُبْصِرُهُ»۵
و دل کسى که وجودش را باور کرده به کُنه ذاتش نمى رسد.
«سَبَقَ فِى الْعُلُوِّ فَلا شَیْءَ اَعْلی مِنْهُ»۶
در برترى از همه چیز پیشى گرفته و چیزى از او برتر نیست
«وَ قَرُبَ فِى الدُّنُوِّ»۷
به هر چیزى نزدیک است
«فَلَا شَیْءَ اَقْرَبُ مِنْهُ»۸
و چیزى نزدیک تر از او نیست.
«فَلَا اسْتِعْلاؤُهُ باعَدَهُ عَنْ شَیْءٍ مِنْ خَلْقِهِ»۹
نه برترى مقامش او را از مخلوقات دور نموده
«وَ لَا قُرْبُهُ ساواهُمْ فِى الْمَکانِ بِهِ»۱۰
و نه نزدیکى او به موجودات موجب مساوى بودنش با آنها در مکان گشته
«لَمْ یُطْلِعِ الْعُقُولَ عَلى تَحْدیدِ صِفَتِهِ»۱۱
عقلها را بر بیان حدود صفتش آگاه نکرده،
«وَ لَمْ یَحْجُبْها عَنْ واجِبِ مَعْرِفَتِهِ»۱۲
و آنها را از معرفت لازم درباره وجودش باز نداشته
«فَهُوَ الَّذى تَشْهَدُ لَهُ اَعْلامُ الْوُجُودِ عَلى اِقْرارِ قَلْبِ ذِى الْجُحُودِ»۱۳
او خداوندى است که آثار هستى اقرار قلبى منکرش را گواهى مى دهد
«تَعالَی اللّهُ عَمّا یَقُولُ الْمُشَبِّهُونَ بِهِ وَ الْجاحِدُونَ لَهُ عُلُوّاً کَبیراً»۱۴
خداوند از آنچه تشبیه کنندگانش به موجودات مى گویند و از اوهام منکرانش بسى بالاتر است.
بسم الله الرحمن الرحیم