خطبه ۴۲ نهج البلاغه
اخلاقی ، تربيتی
وَ مِنْ خُطبة لَهُ (عَلَيْهِالسَّلامُ)
از خطبه های آن حضرت است
در نکوهش آرزوی دراز و پیروی از هوای نفس
التحذير من طول الأمل و اتّباع الهوى
«أَيُّهَا النَّاسُ،»۱
ای مردم،
«إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمُ اثْنَانِ:»۲
ترسناکترین چیزی که بر شما می ترسم دو چیز است:
«اتِّبَاعُ الْهَوَی،»۳
یکی پیروی هوای نفس،
«وَ طُولُ الْأَمَلِ،»۴
و دیگری بی مرزبودن آرزو.
«فَأَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوَی فَیَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ،»۵
اما پیروی هوای نفس انسان را از حق باز می دارد،
«وَ أَمَّا طُولُ الْأَمَلِ فَیُنْسِی الْآخِرَةَ.»۶
و بی مرزبودن آرزو آخرت را از یاد میبرد.
«أَلَا وَ إِنَّ الدُّنْیَا قَدْ وَلَّتْ حَذَّاءَ;»۷
بدانید که دنیا به سرعت از شما روی گردانده،
«فَلَمْ یَبْقَ مِنْهَا إِلَّا صُبَابَةٌ کَصُبَابَةِ الْإِنَاءِ اصْطَبَّهَا صَابُّهَا.»۸
و از آن جز ته مانده ای که کسی آن را در کاسه باقی نهاده باشد نمانده.
«أَلَا وَ إِنَّ الْآخِرَةَ قَدْ أَقْبَلَتْ،»۹
و آگاه باشید که آخرت روی نموده است،
«وَ لِكُلٍّ مِنْهُمَا بَنُونَ،»۱۰
و برای هر یک از دنیا و آخرت فرزندانی است،
«فَکُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ،»۱۱
شما از فرزندان آخرت باشید
«وَ لاَ تَکُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الدُّنْیَا،»۱۲
نه از فرزندان دنیا،
«فَإِنَّ كُلَّ وَلَد سَیُلْحَقُ بأُمِّهِ [۱] یَوْمَ الْقِیَامَةِ،»۱۳
زیرا هر فردی در آخرت به مادرش ملحق می شود.
«وَ إِنَّ الْیَوْمَ عَمَلٌ وَ لاَ حِسَابَ،»۱۴
امروز زمان عمل است و بازخواستی نیست،
«وَ غَداً حِسَابٌ، وَ لَا عَمَلَ.»۱۵
و فردا روز بازخواست است و عملی در آن میسّر نمی باشد.
اَقُولُ: الْحَذّاءُ: السَّريعَةُ. وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَرْويهِ جَذّاءَ، بِالْجيم وَ الذّالِ، اَىِ انْقَطَعَ دَرُّها وَ خَيْرُها.
می گویم: «حذّاء» به معنی شتابان است، و گروهی «جذّاء» به جیم و ذال آورده اند، یعنی همه خیر و خوبیهای آن قطع شده است.
۱. ↑ در بعضی نسخ بِأَبِیهِ آمده است.
بسم الله الرحمن الرحیم